WPML not installed and activated.

تغییر اقلیم و مدیریت آب

تغییرات آب و هوايي (دما و بارش) بر بخش‌هاي مختلف اکوسيستم يک منطقه نظير منابع آب، گونه‌هاي گياهي و جانوري، محيط‌زيست، کشاورزي، سلامت جامعه و نواحي ساحلي آن منطقه اثر‌گذار مي‌باشد. اما آن‌چه شايان ذکر است تفاوت تغييراقليم يک منطقه با نواسانات اقليمي آن منطقه است. به‌طور طبيعي، در طي دوره‌هاي متوالي اقليم هر منطقه در معرض نوساناتي قرار دارد، که اصطلاحاً به آن نوسانات اقليم مي‌گويند. از طرف ديگر، در سال‌هاي اخير، در دماي ثبت‌شده زمين روندي افزايشي مشاهده مي‌شود به‌طوري که 11 سال از 12 سال منتهي به سال 2004، از گرم‌ترين سال‌هاي يک قرن گذشته بوده است. البته ميزان تغييرات در تمام مناطق يکسان نبوده و در مناطقي حتي کاهش دما هم مشاهده شده است (شکل 1). توجه به اين شواهد، اجماعي در جامعه علمي جهاني، مبني بر رخداد حتمي پديده‌اي جديد و متفاوت با نوسانات طبيعي اقليم، تحت‌عنوان تغييراقليم ايجاد کرده است. در محافل علمي نظريه‌هاي مختلفي براي توجيه اين پديده ارائه شده است، که از بين آن‌ها، نظريه پديده گلخانه‌اي در نتيجه افزايش گازهاي گلخانه‌اي، از اعتبار و پشتوانه علمي دقيق‌تري برخوردار است.  تأثيرات شگرفي که اين پديده در سال‌هاي آتي، بر بشر و محيط‌زيست آن خواهد گذاشت و آن را با چالش‌هاي جدي مواجه خواهد ساخت، دانشمندان، سياستمداران، مديران و کارشناسان را بر آن داشته تا با انجام اقدامات مؤثر و به موقع در جهت کاهش اثرات اين پديده و افزايش آمادگي در مقابل آن، خسارت‌هاي ناشي از آن را تا حد امکان کاهش دهند. محققان بر اين باورند که در کنار انجام اقدمات پيشگيرانه و تسکين‌دهنده نظير آنچه در پروتکل کيوتو (کاهش انتشار گازهای گل‌خانه‌ای) مدنظر قرار گرفته است، سازگاري با شرايط و اثرات اين پديده نيز اهميت به سزايي دارد.

تغییراقلیم یکی از محرک‌های اساسی تغییرات در بخش آب بوده و با تاثیرگذاری بر محرک‌های دیگر اثرگذار بر بخش آب چون محرک‌های جمعیتی، اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیکی اثرات مستقیم خود را تشدید می‌کند. آن‌چه کارشناسان و محققان به‌عنوان اثر بارز رخداد پديده تغيير اقليم معرفي مي‌کنند، بالا رفتن عدم‌قطعيت‌ها در يک سامانه آبي مي‌باشد. اين عدم‌قطعيت‌ها (افزايش تواتر و شدت پديده‌‌هاي حدّي و تغییر در روندهای بلندمدت بارندگی) در بخش‌هاي مختلف يک سيستم آبي خود را نشان مي‌دهد. بروز عدم‌ قطعيت در تأمين منابع آب، برنامه‌ريزي و مديريت منابع آب دچار مشکلات عديده خواهد شد که خود چالش درون‌بخشي و بين‌بخشي را به دنبال خواهد داشت.  تضاد بين رهاسازي آب از مخازن به‌منظور تأمين بخش‌هاي مصرف از جمله کشاورزي و هيدروانرژي، چالش‌هاي پيش‌روي مديران و عدم‌قطعيت‌ها در بهره‌برداري از مخازن را افزايش مي‌دهد.

وجود تضاد‌هاي ذکر شده و اثرات ديگر پديده تغييراقليم، ايجاد مشکلات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي را به دنبال خواهد داشت. در اثر اين پديده و بالارفتن عدم‌قطعيت‌ها در تأمين منابع آبي، منابع درآمدي (کشاورزي، شيلات و صنايع) اقشار مختلف جامعه در معرض تغيير و خطر قرار خواهد گرفت که باعث به‌وجود آمدن چالش‌هاي اقتصادي خواهد شد. علاوه بر اين، عدم‌تأمين نيازهاي شرب در اثر بالارفتن عدم‌قطعيت‌ها همراه با مشکلات اقتصادي، از يک طرف احتمال افزايش جرائم، مشکلات و نارضايتي‌هاي اجتماعي از قبيل بزه‌کاري، جنايت، طلاق و غيره را بالا خواهد برد و از طرف ديگر مشکلات فرهنگي و به‌هم خوردن ارزش‌هاي اجتماعي را سبب مي‌شود.

چنان‌که قابل تصور است به سختي مي‌توان مولفه‌اي از يک سيستم آبي را يافت که متأثر از يا تأثيرگذار بر تغييرات ديگر مؤلفه‌‌ها نباشد. اين خود نشان مي‌دهد، به منظور بررسي دقيق تغييراقليم و اثرات آن، تمام جنبه‌هاي يک سيستم آبي از مسائل اقتصادي-اجتماعي گرفته تا بيوفيزيکي مي‌بايست در ارتباط باهم ديده شود. لذا، در مقوله تغییراقلیم، مدیریت آب نیازمند مشارکت گسترده جامعه و بخش عمومی در توسعه سیاست‌ها و سازگاری در رفتار هر فرد، می‌باشد. خبرگان آب نیاز به درک این موضوع دارند که کلیدهای اصلی راه‌حل بیشتر مسائل آبی را در تصمیمات اتخاذ‌شده در بخش‌های دیگر جامعه و اقتصاد باید جستجو کنند. رويکرد تفکر سيستمي و يکپارچه، به مديران ابزاري توانا را خواهد داد تا با ديدن تغيير در تمام جنبه‌هاي يک سيستم در اثر تغيير در يک جنبه‌، سياست‌ها و محورهاي توسعه براي آينده را با نگاه توسعه پايدار مشخص کرده و برنامه‌ريزي براي آينده را بهتر انجام دهند. در شکل (2) شمايي از روابط پارامترهاي مختلف مرتبط با پديده تغييراقليم نشان داده شده است.

1392 © تمامی حقوق برای مدیریت پایدار آب محفوظ میباشد.

طراحی سایت توسط 1001وب